Giriş
İsveçrədə keçirilən qadınlar arasında Avropa çempionatı final mərhələsinə çatıb: iyulun 27-də İngiltərə və İspaniya kubok uğrunda mübarizə aparacaq. Hər iki komanda finala əlavə vaxta gedən yarımfinaldan yüksəlib, amma oyunları fərqli suallar doğurub. Avropa qadın futbolu üçün bu final mövsümün ən gözlənilən qarşılaşmalarından biridir.
İngiltərə İtaliya ilə əsas vaxtı 1:1 bitən matçda əlavə vaxtda 2:1 hesabı ilə qalib gəldi. İspaniya isə Almaniyanı qolsuz başa çatan qarşılaşmanın əlavə vaxtında 1:0 məğlub etdi. Aitana Bonmatí 113-cü dəqiqədə qələbə qolunu vurdu. Avropa qadın futbolu bu cür gərgin oyunlarla azarkeşlərə yüksək rəqabət vəd edir.
Bu final iki güclü milli komandanın qarşılaşmasından daha artığıdır. O, Avropa qadın futbolunda taktiki yetkinliyin və fərqli inkişaf modellərinin sınağı olacaq: İngiltərə çətin anlarda oyuna qayıtmağı, İspaniya isə topa nəzarət etməklə rəqibin ritmini dəyişməyi bacarır. Avropa qadın futbolu həm də bu fərqli yanaşmaların meydanda necə nəticə verdiyini göstərir.
İyulun 24-nə olan məlumata görə, əsas sual finalda təşəbbüsü hansı komandanın ələ alacağı və çətin anlarda kimin soyuqqanlı qalacağıdır. Yarımfinaldakı əlavə vaxtlar göstərdi ki, bu mərhələdə texniki üstünlüklə yanaşı, fiziki hazırlıq və düzgün qərarlar da həlledici ola bilər. Avropa qadın futbolu ilə bağlı son xəbərlər də final öncəsi diqqəti bu amillərə yönəldir.
Komandaların və oyunçuların təhlili
İngiltərənin İtaliya ilə oyunu komandanın xarakterini göstərdi. Əsas vaxtda hesabın bərabər qalması matçın çətin keçdiyini, əlavə vaxtda 2:1 hesabı ilə qələbə isə təzyiq altında hücumda həll yolu tapdığını göstərir. Avropa qadın futbolu belə sınaqlarda komandaların dözümlülüyünü də üzə çıxarır.
Finalda İngiltərə bu enerjini oyunun əvvəlindən düzgün yönəltməlidir. Tələsik və plansız pressinq İspaniyaya paslarla təzyiqdən çıxmaq imkanı verə bilər. Buna görə İngiltərənin ön xətti təzyiqi nə vaxt artıracağını, nə vaxt mövqelərini qoruyacağını dəqiq seçməlidir.
İspaniyanın Almaniya üzərindəki qələbəsi başqa cür sınaq oldu. Əsas vaxtda qol vura bilməyən komanda əlavə vaxtda da səbirli hücum qurdu və Bonmatí-nin 113-cü dəqiqədə vurduğu qol matçın taleyini həll etdi. Bu oyun yarımmüdafiədə texniki keyfiyyətdən əlavə, uyğun fürsəti gözləməyin əhəmiyyətini də göstərdi.
Bonmatí finalda yenə diqqət mərkəzində olacaq, amma İspaniyanın hücumu təkcə onun üzərində qurulmur. Pas seçimləri, komanda yoldaşlarının hərəkəti və topun sürətli dövriyyəsi rəqib müdafiəni seçim qarşısında qoyur: mərkəzi bağlamaq, yoxsa cinahlardakı boşluqları qorumaq? Avropa qadın futbolu fərdi ustalıqla komanda oyununu birləşdirən nümunələrlə zəngindir.
İngiltərənin üstünlüklərindən biri fərqli oyun tempinə uyğunlaşa bilməsidir. İtaliya ilə yarımfinalın əlavə vaxta getməsi komandanın uzun və gərgin oyuna tab gətirdiyini göstərdi. Bu təcrübə finalda inamı artıra bilər, amma bərpa müddəti və fiziki yük də nəzərə alınmalıdır.
Yarımfinallar final üçün hazır cavab vermədi. İngiltərə qalib gəlsə də, hesab matçın çətin keçdiyini göstərir. İspaniya isə daha az qollu və səbir tələb edən oyunda həlledici anı tapdı. Bu təcrübələrdən hansının finalda daha faydalı olacağı hələ bəlli deyil.
Milli komandalar klublarda formalaşan futbol vərdişlərini də meydançaya gətirir. Oyunçuların müxtəlif sistemlərə uyğunlaşması, topa nəzarət və pressinq təcrübəsi turnir boyu özünü göstərir. Qadın futbol klubları ilə yığmalar arasındakı əlaqə təkcə oyunçu seçimi ilə məhdudlaşmır, taktiki inkişafın da bir hissəsidir. Avropa qadın futbolu bu əməkdaşlıqdan güc alır.
Əsas amillər
İlk növbədə, mərkəzdəki mübarizə önəm daşıyacaq. İspaniya topa nəzarət edib pas xətləri açmağa çalışacaq. İngiltərə isə hücumçularla yarımmüdafiəçilər arasındakı məsafəni qısa saxlamalıdır. Əks halda İspaniya rahat pas ritmi qurub rəqib müdafiəni geriyə sıxışdıra bilər.
Topu qazandıqdan sonra İngiltərə sürətli hücumlarla İspaniyanın müdafiə düzülüşündən yararlana bilər. Bunun üçün ilk ötürmə dəqiq olmalıdır. Tələsik uzun ötürmələr topu yenidən rəqibə qaytara bilər, düzgün seçilmiş keçid isə İspaniya müdafiəsinə yenidən düzülmək üçün vaxt verməz.
İkinci amil oyunun tempidir. İspaniya paslarla matçı sakitləşdirməyə, İngiltərə isə uyğun məqamda sürəti artırmağa çalışacaq. Bu mübarizənin nəticəsi təkcə topa sahibolma faizində deyil, hansı komandanın təhlükəli zonalarda hücum qura bilməsində görünəcək. Avropa qadın futbolu üçün taktiki çeviklik xüsusilə vacibdir.
Üçüncü amil yorğunluğun idarə olunmasıdır. Hər iki komanda yarımfinalda əlavə vaxt oynayıb, finala qədər bərpa müddəti isə məhduddur. Əvəzetmələrin vaxtı, ehtiyat oyunçuların təsiri və əsas futbolçuların enerjisini necə bölüşdürməsi xüsusilə oyunun son dəqiqələrində fərq yarada bilər.
Beynəlxalq yarışlar mövsüm ərzində toplanan taktiki və fiziki təcrübəni bir neçə həftəyə sığışdırır. Komandalar hər oyunda rəqibə uyğunlaşmalı, eyni zamanda əsas prinsiplərindən uzaqlaşmamalıdır. Finalda bu tarazlığı daha yaxşı qoruyan tərəf təşəbbüsü ələ ala bilər. Avropa qadın futbolu belə beynəlxalq yarışlar sayəsində inkişaf edir.
Diqqət əsasən final cütlüyünə yönəlsə də, yarımfinal nəticələri turnir haqqında daha geniş mənzərə yaradır. Hər iki favorit fərqli çətinliklərlə üzləşib və əlavə vaxtda qalib gəlib. Bu, Avropa futbolunda rəqabətin nə qədər sıx olduğunu və bir qolun oyunun bütün planını dəyişə biləcəyini göstərir. Avropa qadın futbolu bu rəqabətin əsas səhnələrindən biridir.
Finalın mümkün ssenarisi
Oyunun əvvəlində İspaniya topa daha çox sahib ola, İngiltərə isə müdafiədən hücuma keçmək üçün boşluq axtara bilər. Lakin bu, əvvəlcədən müəyyən edilmiş ssenari deyil. İngiltərə yüksək pressinq seçərsə, İspaniyanın ilk ötürmələrini pozmağa çalışacaq, amma bununla arxada boş sahələr də buraxa bilər.
İspaniya üçün ən uyğun variant qısa ötürmələrlə təzyiqi aşmaq və hücumun istiqamətini dəyişməkdir. İngiltərə isə mərkəzi bağlayıb rəqibi cinahlara yönəldə, topu qazandıqdan sonra sürətlə irəli gedə bilər. Hər iki taktika intizam tələb edir. Kiçik mövqe səhvi təhlükəli vəziyyətə səbəb ola bilər. Avropa qadın futbolu belə incə taktiki detallarla seçilir.
Hesab uzun müddət açılmasa, psixoloji amil ön plana çıxacaq. İngiltərənin İtaliyaya qarşı əlavə vaxtda qazandığı qələbə çətin oyunda özünəinam verə bilər. İspaniyanın Almaniya ilə matçda gec qol vurması isə səbirli hücumun nəticə verə biləcəyini göstərir.
Standart vəziyyətlər və əvəzetmələr də həlledici ola bilər. Belə finallarda açıq oyunda boşluqlar azaldıqca, künc zərbəsi, ikinci top və ya yorulmuş müdafiəyə qarşı meydana çıxan ehtiyat oyunçu oyunun gedişini dəyişə bilər. Bununla belə, komandalar həmin fürsətlərə qədər oyun planını qorumalıdır.
Nəticə
İyulun 27-də keçiriləcək finalda fərqli güclü tərəflər qarşılaşacaq: İngiltərənin uyğunlaşmaq və sona qədər mübarizə aparmaq bacarığı İspaniyanın texniki nəzarəti və səbirli hücumu ilə üz-üzə gələcək. Yarımfinal nəticələri qalibin kim olacağını demir, amma matçın xırda qərarlarla həll oluna biləcəyini göstərir. Bu futbol mövsümü Avropa qadın futbolu üçün yaddaqalan finalla başa çata bilər.
Bu qarşılaşmanın əhəmiyyəti kubok uğrunda mübarizədən daha genişdir. İsveçrədəki final iki yığmanın səviyyəsini, eləcə də klublardan milli komandalara qədər uzanan futbol sistemlərinin gücünü nümayiş etdirəcək. İspaniya topa nəzarəti məhsuldar hücuma çevirə biləcək, yoxsa İngiltərə doğru anda temp artıraraq təşəbbüsü ələ alacaq? Cavab final fitindən sonra bəlli olacaq. Avropa qadın futbolu azarkeşləri isə bu həlledici qarşılaşmanı səbirsizliklə gözləyir.
